Επίκαιρα Θέματα:

Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026

Βαθειά αλλαγή ή ευκαιριακοί σωτήρες

Της Άννας Διαμαντοπούλου

Πριν από δύο χρόνια συμμετείχα σε μια εκδήλωση στην Κένυα, συνεργαζόμενη με ινστιτούτο που ασχολείται με την ανάπτυξη της Αφρικής. Εκεί παρουσιάστηκε ένα πιλοτικό πρόγραμμα από τη Βρετανική Κοινοπολιτεία. Ένα φιλόδοξο σχέδιο αναβάθμισης της δημόσιας διοίκησης με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Σε μια εντυπωσιακή προσομοίωση, δίπλα στους υπουργούς εμφανιζόταν ένα avatar ως ψηφιακό αντίστοιχο: ένα avatar-υφυπουργός, που έχει ανά πάσα στιγμή πλήρη γνώση των προϋπολογισμών, της στελέχωσης, των ελλείψεων, των επιδημιολογικών δεδομένων, των διεθνών χρηματοδοτήσεων και των βέλτιστων πρακτικών παγκοσμίως.

Η τεχνητή νοημοσύνη μπορεί πράγματι να προσφέρει πληροφόρηση με κάθε είδους σενάρια και τεχνικές λύσεις. Όμως, ακόμη κι αν κάθε υπουργός είχε στη διάθεσή του το πιο εξελιγμένο σύστημα υποστήριξης αποφάσεων, τα βασικά προβλήματα δεν θα εξαφανίζονταν.

Γιατί τα προβλήματα της χώρας δεν είναι μόνο διοικητικά ή τεχνοκρατικά. Είναι θεσμικά και πολιτικά.

Στην Ελλάδα, το πρόβλημα είναι η αρχιτεκτονική του πολιτικού συστήματος. Η άποψη ότι κρατάμε το σύστημα και αλλάζουμε συνεχώς νέα κόμματα και νέα πρόσωπα αποδείχθηκε, κυρίως τα τελευταία δέκα χρόνια, αδιέξοδη. Χωρίς αλλαγή των κανόνων, η λειτουργία αναπαράγεται.

Γι’ αυτό απαιτείται μια θεσμική επανεκκίνηση. Μια αναδιάταξη που ξεκινά από το Σύνταγμα και επεκτείνεται στη δομή της εξουσίας και στη λειτουργία των κομμάτων.

Η ουσιαστική θεσμική επανεκκίνηση δεν μπορεί να γίνει χωρίς γενναίες αλλαγές στον πυρήνα του Συντάγματος. Έχει ήδη ανοίξει ο δημόσιος διάλογος για αρκετά άρθρα. Όπως το άρθρο 86, ένα άρθρο με μεγάλη ιστορία, η πολιτικά απαράδεκτη εφαρμογή του οποίου, με την ειδική και προνομιακή μεταχείριση των υπουργών, υπονομεύει την αρχή της ισότητας απέναντι στον νόμο και έχει καταστεί στη συνείδηση των πολιτών συνώνυμο της ατιμωρησίας. Όπως το άρθρο 90, που διατηρεί την επιλογή της ηγεσίας της Δικαιοσύνης υπό την επιρροή της εκτελεστικής εξουσίας, θολώνει τη διάκριση των εξουσιών και διαβρώνει την εμπιστοσύνη των πολιτών, ακόμη και όταν δεν υπάρχει πραγματική παρέμβαση.

Όπως το άρθρο 16, για το οποίο υπάρχει πλέον ρητή ανάγκη να επιτραπούν στη χώρα τα μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια. Και, βέβαια, χωρίς αναθεώρηση του άρθρου 110, ώστε η αναθεωρητική Βουλή να έχει ουσιαστικό και δεσμευτικό ρόλο στη διαμόρφωση των συνταγματικών αλλαγών, η συναίνεση καταντά προσχηματική και εργαλειακή. Η αναθεώρηση αυτών των άρθρων είναι προϋπόθεση για κράτος δικαίου, πραγματική ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και αποκατάσταση της χαμένης εμπιστοσύνης στη Δημοκρατία.

Υπάρχουν, όμως, και δύο πολύ σοβαρά ζητήματα που αφορούν την εξισορρόπηση της εκτελεστικής εξουσίας και την ουσιαστική αποκέντρωση της χώρας. Θεωρώ ότι είναι η στιγμή να τα θέσουμε στη δημόσια συζήτηση.

Η αναθεώρηση του 1986 διαμόρφωσε ένα έντονα Πρωθυπουργοκεντρικό σύστημα, με περιορισμένα θεσμικά αντίβαρα. Η συσσώρευση ισχύος στον έναν πόλο της εκτελεστικής λειτουργίας οδήγησε σε υποβάθμιση της Βουλής και σε υπερσυγκεντρωτική διακυβέρνηση, αλλά και σε αρχηγοκεντρικά κόμματα και υπουργοκεντρικά υπουργεία.

Απαιτείται αποκατάσταση της ισορροπίας.

Ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας πρέπει να αποκτήσει ουσιαστικό θεσμικό ρόλο, όχι απλώς ως "ζώσα σημαία", αλλά ως διακριτός και ισχυρός πόλος της εκτελεστικής λειτουργίας.

Η εκλογή του θα μπορούσε να γίνεται από ένα ευρύτατο σώμα, το οποίο μπορεί να περιλαμβάνει τη Βουλή, εκπροσώπους της αυτοδιοίκησης και άλλους θεσμικούς παράγοντες, ώστε να εξασφαλίζεται ισχυρή δημοκρατική νομιμοποίηση χωρίς μεταβολή της μορφής του πολιτεύματος.

Η εκλογή από ευρύτερα σώματα ή η άμεση εκλογή ισχύει ήδη σε χώρες με παρόμοιο πολίτευμα, όπως η Πορτογαλία, η Ιταλία, η Αυστρία, η Ιρλανδία και η Φινλανδία.

Ο ρόλος του θα μπορούσε να ενισχυθεί σε ζητήματα εγγύησης της συνταγματικής τάξης, επιλογής ηγεσιών ανωτάτων δικαστηρίων και ανεξάρτητων αρχών, μέσα από θεσμικές διαδικασίες και αυξημένες πλειοψηφίες.

Η αλλαγή του πολιτικού συστήματος επεκτείνεται ακολούθως στον τρόπο εκλογής των βουλευτών, στον αριθμό τους, στη σταθερή περιοδικότητα των εκλογών και στη διαφορετική λειτουργία των κομμάτων. Τα κόμματα οφείλουν να λειτουργούν με δημοκρατικές εσωτερικές διαδικασίες που θα κατοχυρώνονται θεσμικά. Να προβλέπεται από τον νόμο υποχρέωση διαφάνειας, κανόνων επιλογής υποψηφίων, λογοδοσίας και οικονομικού ελέγχου. Η ποιότητα της δημοκρατίας εξαρτάται από την ποιότητα των πολιτικών οργανισμών που τη συγκροτούν. Αν τα κόμματα λειτουργούν δημοκρατικά, αξιοκρατικά και με κανόνες, τότε μπορούμε να μιλήσουμε για την κατάργηση του σταυρού προτίμησης.

Απαιτείται αποκέντρωση της εξουσίας.

Η Ελλάδα παραμένει ένα από τα πιο συγκεντρωτικά κράτη της Ευρώπης. Η υπερσυγκέντρωση αρμοδιοτήτων στο κεντρικό επίπεδο παράγει αναποτελεσματικότητα και αδυναμία προσαρμογής στις τοπικές ανάγκες.

Χρειάζεται μεταφορά ουσιαστικών εκτελεστικών αρμοδιοτήτων σε ισχυρούς Δήμους και Περιφέρειες, με νέα δομή και σαφή κατανομή ευθυνών.

Τα Υπουργεία οφείλουν να αποκτήσουν καθαρά στρατηγικό ρόλο: σχεδιασμό, χάραξη πολιτικής και έλεγχο εφαρμογής.

Πολιτικές όπως η υγεία, η παιδεία και τμήματα της φορολογικής διοίκησης μπορούν σταδιακά να μεταφερθούν σε περιφερειακό επίπεδο, στο πλαίσιο ενός πραγματικά αποκεντρωμένου κράτους.

Αυτό, βεβαίως, σημαίνει ότι πρέπει να επανεξεταστεί και το μέγεθος των Περιφερειών. Η αποκέντρωση δεν μπορεί να λειτουργήσει με διοικητικές μονάδες που δεν έχουν πληθυσμιακό και οικονομικό βάρος ικανό να στηρίξει ουσιαστικές πολιτικές.

Η θεσμική επανεκκίνηση δεν είναι θεωρητική άσκηση. Είναι προϋπόθεση επιβίωσης ενός πολιτικού συστήματος που εμφανίζει σημάδια απονομιμοποίησης.

Η τεχνολογία μπορεί να υποστηρίξει τη διοίκηση. Δεν μπορεί, όμως, να διορθώσει τις στρεβλώσεις της εξουσίας.

Αν δεν αλλάξουμε τους κανόνες, θα αναπαράγουμε τα ίδια αδιέξοδα. Η συζήτηση για το μέλλον της χώρας πρέπει να ξεκινήσει από το θεμέλιο: τη θεσμική αρχιτεκτονική της Δημοκρατίας μας.

Όλα αυτά φαντάζουν εξαιρετικά δύσκολα και μακρινά. Αν είναι έτσι, ας βολευτούμε με την αλυσίδα "Σωτήρων" που παρουσιάστηκε, παρουσιάζεται και θα παρουσιάζεται.

*Η Αννα Διαμαντοπούλου είναι Πρόεδρος ΔΙΚΤΥΟΥ – πρ. Επίτροπος ΕΕ – πρ. Υπουργός – Μέλος ΠΓ ΠΑΣΟΚ

 

www.capital.gr 

9 σχόλια:

Ανδρέας Τσιφτσιάν είπε...

ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΕΙΣ!

"Πολιτικές όπως η υγεία, η παιδεία και τμήματα της φορολογικής διοίκησης μπορούν σταδιακά να μεταφερθούν σε περιφερειακό επίπεδο, στο πλαίσιο ενός πραγματικά αποκεντρωμένου κράτους".

Και ακριβώς πίσω από αυτό βρίσκεται το ζογκ. Ίσως γράψω σχετικά πιο αναλυτικά. Θα τα ακούσετε κι απ' τον Τσίπρα αυτά, εν ευθέτω χρόνω.

Ουσιαστικά περιγράφει τη νέα αρχιτεκτονική της φεδεραλιστικής ευρωπαϊκής συνομοσπονδίας, όπως διατυπώθηκε στο τετράδιο του Hayek, "ο διακρατικός φεδεραλισμός" (ιδεολογικός πατέρας του μονεταρισμού και προπάτορας του Milton Friedman).

Αυτή η φεδεραλιστική αρχιτεκτονική της Ευρώπης όμως (γνωστή και ως multi-level governance), προϋποθέτει δύο πράγματα: τη διήθηση εθνικών εξουσιών "προς τα κάτω", παράλληλα όμως και ταυτόχρονα με τη μεταβίβαση εθνικών εξουσιών σε υπερεθνικό οργανισμό ("προς τα πάνω").

Το ένα προϋποθέτει το άλλο: Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της, αυτή η αμφίδρομη κίνηση αρμοδιοτήτων, θα άμβλυνε αφενός τις ευρωσκεπτικιστικές αντιδράσεις, καθώς και τις εθνικές αντιστάσεις, αφετέρου θα λειτουργούσε πιο αποτελεσματικά και αντιγραφειοκρατικά, θα μείωνε δηλαδή την "τριπλή επικάλυψη" αρμοδιοτήτων.

Στη νέα φεδεραλιστική αρχιτεκτονική δηλαδή, η ανάληψη των στρατηγικών αρμοδιοτήτων στο υπερεθνικό επίπεδο, προβλέπει μεταβίβαση των εκτελεστικών αρμοδιοτήτων στο τοπικό επίπεδο (ο Hayek τα ονομάζει units), με το εθνικό επίπεδο να λειτουργεί συντονιστικά και μεταβατικά, ανάμεσα στα δύο. Έτσι αυξάνεται η ευελιξία, χωρίς να διασπάται η συνοχή.




Ουσιαστικά μιλάμε για αφαίρεση δημοκρατίας και κάλυψη του κενού της, με ψευδαίσθηση δημοκρατίας. Συνεπώς, το τυράκι, μας το έδειξε, τη φάκα την έδειξε; Καλεί τον λαουτζίκο να αποδεχθεί τη θέση της, χωρίς να του την παρουσιάζει ολόκληρη.

Δυστυχώς, η κυρία Διαμαντοπούλου, λέει τη μισή αλήθεια, μόνο το "προς τα κάτω". Θα ήταν όμως πιο έντιμο να πει ξεκάθαρα περί τίνος πρόκειται. Πουλάει το κρέας για ψάρι, με μισές αλήθειες. Ο κοσμάκης, μέσα στη δίνη των προβλημάτων της καθημερινότητας, δε μπορεί να τα ξέρει όλα και δυστυχώς κάποιοι εκμεταλλεύονται αυτό το κενό. Αντί να το καλύψουν, το διευρύνουν διά της θολούρας.

Ας ξεκαθαρίσω κάτι σημαντικό: η λεγόμενη "ευρωπαϊκή ολοκλήρωση" δεν είναι μία, αλλά έχει πολλές διαφοροποιήσεις. Η συζήτηση δεν είναι καινούρια ούτε όσοι διαφωνούν με τη φεδεραλιστική εξέλιξή της (ως ακραία μορφή νεοφιλελευθερισμού) είναι αντιευρωπαϊστές. Το θέμα είναι τι Ευρώπη θέλουμε. Για ποιον λόγο, τελικά, η φεδεραλιστική ονείρωξη, συνιστά κίνδυνο για τη Δημοκρατία (και όχι ευκαιρία όπως την παρουσιάζει η κα Διαμαντοπούλου) είναι ένα θέμα συζήτησης που απαιτεί ξεχωριστή ανάπτυξη και τεκμηρίωση, η οποία , λόγω οικονομίας χώρου, δεν είναι της παρούσης.



Τέλος, ενδιαφέρον είναι επίσης το γεγονός, ότι παίρνει ξεκάθαρες αποστάσεις από την πολιτική του Ανδρέα Παπανδρέου. Για μένα δεν είναι έκπληξη, αν και στους περισσότερους, θα διαφύγει αυτή η "λεπτομέρεια". Εδώ έχει σημασία ο εμφατικός τρόπος, με τον οποίο τονίζει αυτή της την αναφορά.

Η "νέα αρχιτεκτονική" της Ευρώπης (και όχι βέβαια, όπως την παρουσιάζει, ως "αρχιτεκτονική της Ελλάδας"), προϋποθέτει την ολοκληρωτική και οριστική ρήξη με την ιστορικά πατριωτική ιδεολογία του ΠΑΣΟΚ.

Τίποτε δεν είναι τυχαίο.

https://www.youtube.com/watch?v=iMDXuw6_n9Q

A. Τσιφτσιάν

Ανώνυμος είπε...

Αντιγράφουμε: Α) Από το βιβλίο του απαράμιλλου συμπατριώτη μας αγωνιστή Βασίλη Ραφαηλίδη (βελβενδινός που γεννήθηκε στα Σέρβια το 1934), «ΛΑΟΙ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ, ΚΑΤΑΓΩΓΗ ΚΑΙ ΧΑΡΑΚΤΗΡΙΣΤΙΚΑ, Εκδόσεις του ΕΙΚΟΣΤΟΥ ΠΡΩΤΟΥ, 1996.
Σελ.154…«Η Ενωμένη Ευρώπη, άλλωστε είναι το ειρηνικό υποκατάστατο της πεθαμένης αποικιοκρατίας και τρόπος που βρήκε το κεφάλαιο να κάνει τη δουλειά του, καταργώντας ουσιαστικά τα σύνορα χωρίς να τα καταργεί και τυπικά. Τι ενδιαφέρουν οι τύποι όταν λειτουργεί η ουσία; Άσε τους εθνικιστές να βουρλίζονται αρκεί να μη ζητούν την έξοδο από την ΕΟΚ. Σιγά-σιγά όταν φαν και χορτάσουν, θα πάψουν να γκαρίζουν. Είναι αδύνατο να φωνάξεις «ζήτω η Ελλάς» ή «ζήτω η Ιταλία» με το στόμα γεμάτο. Όλα τα άλλα είναι ιστορίες με αγρίους πεινασμένους».
Σελ. 263.. «Απ’ τον απομακρυσμένο βασιλιά μπορεί και να ξεφύγεις. Όμως, ο κοντινός δούκας σε βάζει τόσο εύκολα στο χέρι όσο κι ο έλληνας βουλευτής της εκλογικής σου περιφέρειας, τούτος ο γελοίος έλλην βλαχοδούκας, που παριστάνει το δημοκράτη σε μια χώρα που γνωρίζει τη δημοκρατία μόνο σα διοικητικό σύστημα των αρχαίων Αθηναίων, λες και η δημοκρατία ουδόλως αφορά τους νέους Αθηναίους. Βλέπεις όταν ένας λαός δε ζήσει έγκαιρα τη φεουδαρχία, σούρνεται για αιώνες σε μια νεοφεουδαρχία με δημοκρατικό προσωπείο, και
Β) Από το βιβλίο του Έριχ Φρομ «ΥΓΙΗΣ ΚΟΙΝΩΝΙΑ», Εκδόσεις Μπουκουμάνη, 1973 (The sane society, First published in England 1956).
Σελ. 442: Ο κίνδυνος στο παρελθόν ήταν ότι οι άνθρωποι γίνονταν δούλοι. Ο κίνδυνος του μέλλοντος είναι πως οι άνθρωποι μπορεί να γίνουν ρομπότ. Είναι αλήθεια πως τα ρομπότ δεν εξεγείρονται…..Οι κίνδυνοι που αντιμετωπίζουμε είναι ο πόλεμος και ο ρομποτισμός. Ποια είναι η λύση; Να βγούμε από το τέλμα που βρισκόμαστε και να προχωρήσουμε στο επόμενο βήμα της γένεσης και της αυτογνωσίας της ανθρωπότητας.
Σελ. 443: Η μόνη μας εναλλακτική λύση μπροστά στον κίνδυνο του ρομποτισμού είναι ο ανθρώπινος κομμουνιταριανισμός (κοινοτισμός). Το πρόβλημα που πρέπει να λυθεί δεν είναι κυρίως το νομικό πρόβλημα της ιδιοκτησίας, ούτε το πρόβλημα της συμμετοχής στα κέρδη. Είναι το πρόβλημα συμμετοχής στην εργασία, της συμμετοχής στην κοινή εμπειρία. Αλλαγές στην ιδιοκτησία πρέπει να γίνουν σε βαθμό που είναι απαραίτητες για τη δημιουργία μιας κοινότητας εργασίας και να μην επιτρέπεται στο κίνητρο του κέρδους να κατευθύνει την παραγωγή σε επιβλαβείς κοινωνικά κατευθύνσεις.
Σελ. 444: Ο άνθρωπος πρέπει να αποκατασταθεί στην κυρίαρχη θέση του στην κοινωνία, ποτέ να μη γίνεται μέσο, ποτέ να μη γίνεται αντικείμενο χρήσης για τους άλλους και τον εαυτό του. Η χρήση ανθρώπου από άνθρωπο πρέπει να πάρει τέλος και η οικονομία πρέπει να γίνει υπηρέτης της ανάπτυξης του ανθρώπου. Το κεφάλαιο πρέπει να υπηρετεί την εργασία, τα πράγματα πρέπει να υπηρετούν τη ζωή.

Ανώνυμος είπε...

Για αυτό και το πολιτιστικό κέντρο πρέπει να ονομαστεί ΒΑΣΙΛΗΣ ΡΑΦΑΗΛΙΔΗΣ
(και ας τον σιχαίνονται κάποιοι ερασιτέχνες που νομίζουν ότι είναι λαογράφοι και ιστορικοί και κάποιοι φροντιστές που αυτοαποκαλούνται ελίτ)

Ανδρέας Τσιφτσιάν είπε...

Βεβαίως, η ονοματοδοσία σημαντικών σημείων μιας πόλης (δρόμοι, κτίρια, πλατείες κτλ) οφείλει να εμπνέεται, πρωτίστως, από προσωπικότητες που προέρχονται από αυτήν.

Διότι μέσα από τους δικούς της ανθρώπους, η κοινωνία δημιουργεί τον ιδιαίτερο ηθικό πυρήνα της συλλογικής της ταυτότητας. Μέσα από αυτούς εκπέμπει μια ιδιαίτερη, πολιτιστική και ιστορική φυσιογνωμία.

Μέσα από τα πρόσωπά της λοιπόν, μια κοινωνία θυμάται και κατανοεί τον εαυτό της!

Ο Ραφαηλίδης ήταν ένας διανοούμενος δημοσιογράφος (κριτικός και δοκιμιογράφος). Ένας δημοσιογράφος του πνεύματος. Σπανίζει πια τούτο το είδος. Ανταριάζω και μόνο που σκέφτομαι την κατάντια του σημερινού δημοσιογραφικού υποκόσμου.

Ήταν ένας από τους πιο επιδραστικούς διανοούμενους και δημοσιογράφους της γενιάς του. Ενέπνευσε ανθρώπους και συσπείρωσε μυριάδες. Δε μάσαγε, παρέμεινε ανατρεπτικός, ανήσυχος και δε συμφιλιώθηκε ποτέ με τα κατεστημένα.

Δε θα συμφωνούσα σε όλα μαζί του. Σε πολλά, μάλιστα, θα του έκανα και ισχυρό αντίλογο. Αυτό ελάχιστη σημασία έχει. Αυτό όμως που έχει σημασία, είναι ότι ο λόγος του είχε τη δυναμική να διαμορφώνει ήθος και παιδεία.

(Α, ναι... μάθαινες και σωστά ελληνικά).

Α.Τ.

Ανώνυμος είπε...

Το Βελβεντό πήρε απόφαση να δώσουν σε έναν δρόμο το όνομα του Ραφαηλίδη. Στα Σερβια; Εμένα με ήρθε ένας πρώην υπάλληλος του δήμου να μαζέψουμε υπογραφές για να πάει το θέμα στο Δημοτικό συμβούλιο να πάρει το πολιτιστικό κέντρο το όνομα του Βασίλη Ραφαηλίδη. Εγώ του είπα ότι θα υπογράψω αλλά δεν βρήκε αρκετές υπογραφές από όσο ξερω

Ανώνυμος είπε...

"Όπως το άρθρο 16, για το οποίο υπάρχει πλέον ρητή ανάγκη να επιτραπούν στη χώρα τα μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά πανεπιστήμια. "

ΑΥΤΑ ΤΑ ΓΡΑΦΕΙ Η ΑΝΝΑ ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΥ. Μέλος του ΠΓ του Πα. ΣΟΣΙΑΛΙΣΤΙΚΟΥ Κ.
Αυτό είναι θέση του ΠΑ.ΣΟ.Κ; Δεν μιλά για αύξηση δαπανών για την Παιδεία, δεν μιλά για ορθολογισμό κατανομής Πανεπιστημιακών Τμημάτων, δεν μιλά για εκσυγχρονισμό της Παιδείας, αλλά η πρώην υπουργός παιδείας της φωτοτυπίας ζητά ιδιωτικά πανεπιστήμια. Τράβα πλήρωσε και πάρε πτυχίο σε τρία χρόνια....
καταλαβαίνετε γιατί εάν δεν πεταχτούν οι διάφοροι δεξιοί από το Κίνημα δεν θα ανακάμψει ποτέ;

Ανδρέας Τσιφτσιάν είπε...

Πολύ σωστά τα όσα αναφέρεις για εκσυγχρονισμό, σχεδιασμό τμημάτων και αύξηση δαπανών, 07:51.

Το μεγάλο στοίχημα όμως, είναι η (δια-)σύνδεση της πανεπιστημιακής έρευνας και ανάπτυξης με την πραγματική οικονομία, δηλαδή ο τρόπος, με τον οποίον η παραγωγή γνώσης μετουσιώνεται σε παραγωγικότητα και επιχειρηματικότητα, ώστε είτε να δημιουργηθεί μια νέα γενιά επιχειρηματιών από τους ίδιους τους απόφοιτους είτε η διασύνδεση με την αγορά εργασίας να είναι άμεση.

Πεδίον δόξης λαμπρό για:

- αγροτική τεχνολογία (αγροδιατροφικά clusters, αγροτικές μηχανές και εφαρμογές, φυτοφάρμακα, λιπάσματα)
- βιοτεχνολογία, φαρμακολογία,
- εξοπλιστικά προγράμματα και αμυντική βιομηχανία (drones),
- Κυκλική οικονομία & περιβαλλοντική τεχνολογία (ανακύκλωση προηγμένων υλικών, καθετοποίηση παραγωγής με παραπροϊόντα παραγωγής, διαχείριση αποβλήτων),
κτλ.
Η γεφύρωση του χάσματος μεταξύ ακαδημαϊκής γνώσης και παραγωγής είναι το μεγάλο στοίχημα, αλλά εκεί κάνει τζιζ. Αν δεις συγκεκριμένες προτάσεις από κάποιο κόμμα, για το ΠΩΣ γίνεται (όχι ευχολόγια), να μου τις στείλεις.

Α.Τ.

Ανώνυμος είπε...

Μόνο που πέφτεις και εσύ στην παγίδα. Το πανεπιστήμιο δεν είναι μόνο μήτρα έρευνας προς εκμετάλλευση
Για αυτό και καταργήθηκε η κοινωνιολογία για αυτό και οι ανθρωπιστικές επιστήμες είναι στον πάτο. Αυτό έχει οδηγήσει στην απανθρωποιηση την κατάντια της κοινωνίας μας όπου πλέον όλα είναι αριθμοί κέρδος και ζημιά λογιστική.
Ο 7:51

Ανδρέας Τσιφτσιάν είπε...

Μην μπερδεύεσαι 7:51. Άνοιξες άλλο συρτάρι. Το ένα δεν αναιρεί το άλλο. Θέση-αντίθεση-σύνθεση. Α.Τ.

Το Προφίλ μας