Σύμφωνα με την έκθεση τεχνικογεωλογικής αυτοψίας στις αστοχίες του λιγνιτωρυχείου Λάβας Σερβίων της Ελληνικής Αρχής Γεωλογικών και Μεταλλευτικών Ερευνών και έγγραφο του Τμήματος Επιθεώρησης Μεταλλείων Βορείου Ελλάδος στην περιοχή του λιγνιτωρυχείου της «ΛΑΡΚΟ» βρίσκονται σε εξέλιξη ενεργά κατολισθητικά φαινόμενα. Επίσης σύμφωνα με την Ε.Α.Γ.Μ.Ε διαπιστώθηκε επικινδυνότητα των πρανών στην περιοχή του λιγνιτωρυχείου Λάβας και συγκεκριμένα εξάχθηκαν τα παρακάτω συμπεράσματα:
(i) «Άμεσος και σοβαρός κίνδυνος για ανθρώπους και ζώα κατά μήκος της στέψης, μήκους 3.200μ, περιμετρικά του λιγνιτορυχείου (εικ.10.1 & 10.2), αλλά και στα δευτερεύοντα ρήγματα και ρωγμές στέψης που εμφανίζονται ανάντη και πέριξ της στέψης. Στα περισσότερα σημεία της κύριας ουλής, η αποκόλληση είναι σχεδόν κατακόρυφη, και δεν είναι δυνατή η πρόβλεψη για το πότε θα καταρρεύσει.
(ii) Άμεσος κίνδυνος υπάρχει και στον εγκαταλειμμένο οικισμό της Λάβας, όπου η πρόσβαση από την βόρεια πλευρά είναι ανοιχτή, καθώς εντοπίζονται αλλεπάλληλες δευτερεύουσες ουλές, αλλά και εγκάρσιες και ακτινωτές ρωγμές, οι οποίες εκδηλώθηκαν σχετικά πρόσφατα (εικ. 10.3 & 10.4).
(iii) Εφόσον δεν γίνεται αποκατάσταση στο λιγνιτορυχείο, υπάρχει κίνδυνος κατάρρευσης του υπάρχοντα αγροτοκτηνοτροφικού δρόμου που διατρέχει περιμετρικά την κύρια ουλή της αστοχίας, σε δύο θέσεις (εικ.11.1).» (Ε.Α.Γ.Μ.Ε., 2024)
Κοινοποιήθηκε στο Δήμο Σερβίων «Προκαταρκτική Τεχνικογεωλογική και γεωτεχνική αξιολόγηση με βάση μακροσκοπικά στοιχεία οδοστρώματος για τη διέλευση βαρέων οχημάτων τμήματος Δημοτικής οδού στην περιοχή Λάβας του Δήμου Σερβίων» . Στα συμπεράσματα της παραπάνω γεωτεχνικής αξιολόγησης, όπως αυτή υπογράφτηκε στις 8-7-2026, αναφέρεται μεταξύ άλλων ότι:
«Με βάση την επιτόπια μακροσκοπική αυτοψία, τα διαθέσιμα χαρτογραφικά και φωτογραφικά στοιχεία και τη γεωλογική ερμηνεία της περιοχής, δεν προκύπτει από τα διαθέσιμα στοιχεία εμφανής επιφανειακή ένδειξη επί της εξεταζόμενης οδού που να καθιστά προφανώς απαγορευτική τη διέλευση του αναφερόμενου βαρέως οχήματος κατά την ημερομηνία της αυτοψίας.» Σε άλλο σημείο αναφέρεται: «Κατά συνέπεια η παρούσα δεν μπορεί να θεωρηθεί πιστοποίηση φέρουσας ικανότητας του οδοστρώματος, πλήρης γεωτεχνική μελέτη κατά EC7 ή εγγύηση ασφαλούς διέλευσης έναντι καθίζησης, θραύσης οδοστρώματος , οπισθοδρομούσας αστοχίας πρανούς ή άλλης γεωτεχνικής μεταβολής.»
Η επίσημη επιστημονική μελέτη για την τεχνικογεωλογική – γεωτεχνική αξιολόγηση των συνθηκών ευστάθειας των πρανών και των εξωτερικών αποθέσεων στο Λιγνιτωρυχείο Λάβα Σερβίων (Ιούλιος 2026) του Εθνικού Μετσόβιου Πολυτεχνείου (ΕΜΠ) και συγκεκριμένα της Σχολής Μηχανικών Μεταλλείων – Μεταλλουργών, με επικεφαλής τον Καθηγητή κ. Κωνσταντίνο Λουπασάκη, συνοψίζεται στα εξής:
“Στην περίμετρο της ανοιχτής εκσκαφής του ανενεργού πλέον ορυχείου λαμβάνει χώρα μια σύνθετη υπερμεγέθης αστοχία, συντελούμενη από περιστροφικές ή και μεταθετικές ολιστήσεις, η οποία εμφανίζεται ιδιαίτερα ενεργή, προκαλώντας τη συνεχή οπισθοχώρηση της στέψης των πρανών… Στο σώμα του εξωτερικού αποθέτη εντοπίζονται από τα δεδομένα InSAR, μετακινήσεις μικρής ταχύτητας που επιβεβαιώνουν την εκδήλωση ερπυστικών κινήσεων….. Η αλληλουχία αυτή των μικρομετακινήσεων επιβεβαιώνει ότι οι ροές που καταγράφηκαν στο παρελθόν είναι ακόμα ενεργές, ενώ οι μικρές τιμές με τις οποίες καταγράφονται δηλώνουν ότι το φράγμα ανάσχεσης έχει καταφέρει να κόψει την πορεία προς τα κατάντη, φέρνοντάς τες σε κατάσταση οριακής ισορροπίας. Η ισορροπία αυτή οφείλει να μη διαταραχθεί από την επιβολή πρόσθετων φορτίσεων που μπορεί να προκαλέσει η απόρριψη νέων υλικών στην κεφαλή του εξωτερικού αποθέτη.
Στα πρανή μεγάλου ύψους που διαμορφώνονται στον εσωτερικό αποθέτη κατά μήκος του ορίου από τον εξωτερικό, καταγράφονται εκτεταμένες περιστροφικές αστοχίες… Από τις αναλύσεις ευστάθειας αναδείχτηκαν οι ανωτέρω μηχανισμοί αστοχίας και βεβαιώθηκε η οριακή ισορροπία στην οποία βρίσκονται τα ανώτερα τμήματα των πρανών της ανοιχτής εκσκαφής και των εξωτερικών πρανών του εσωτερικού αποθέτη. Από την εξέλιξη των κατολισθητικών κινήσεων στα πρανή του ορυχείου γίνεται σαφές ότι η ανοιχτή εκσκαφή συμπεριφέρεται ως μια ΄΄μαύρη τρύπα΄΄.
Οι αστοχίες των πρανών θα συνεχίσουν να εξελίσσονται όσο υπάρχει προσφορά υλικού από το γεωλογικό περιβάλλον και μέχρι να πληρωθεί η εκσκαφή.”
