Η Δυτική Μακεδονία έχασε πάνω από το 10% του πληθυσμού της σε δέκα χρόνια. Από 283.689 κατοίκους το 2011, ο πληθυσμός μειώθηκε σε 254.595 κατοίκους το 2021, με αρνητική μεταβολή –10,3% (Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ Απογραφή 2021, «Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας πληθυσμός και ομάδες ηλικιών» https://census2021results.statistics.gr/perifereies/dytiki-makedonia). Και η μείωση είναι χειρότερη εκεί που μετράει περισσότερο: οι μικρές ηλικίες 0–9 ετών ελαττώθηκαν από 26.629 σε 19.394 δηλαδή σε ποσοστό –27,2%! (ίδια πηγή).
Όταν λιγοστεύουν τα παιδιά, αδειάζουν και τα σχολεία.
Για το σχολικό έτος 2024–2025 ανεστάλη η λειτουργία 20 Σχολικών Μονάδων στη Δυτική Μακεδονία, δηλαδή έκλεισαν 16 Νηπιαγωγεία και 4 Δημοτικά Σχολεία (Πηγή: «Αναστολή λειτουργίας σχολικών μονάδων Δυτικής Μακεδονίας» https://drive.google.com/file/d/1l1O7EnXuV_8dsZ-8K8vBXYPqp0EwgU9S/view).
Στο Δήμο Σερβίων, η συρρίκνωση του μαθητικού δυναμικού δεν είναι μεμονωμένο φαινόμενο αποτελεί μέρος μιας ευρύτερης πληθυσμιακής μεταβολής που χαρακτηρίζει την περιφέρεια. Παρατηρείται πληθυσμιακή μείωση –16,8% που μεταφράζεται από 11.382 κατοίκους το 2011, σε 9.467 κατοίκους το 2021 (Πηγή: ΕΛΣΤΑΤ Μόνιμος Πληθυσμός ανά Δήμο 2011–2021 Δήμος Σερβίων https://www.statistics.gr/documents/20181/17286366/mon_plith_2021.xlsx/7adf2ca4-0baf-7b19-2860-1e7caea81e7f?t=1679066566128 )
Οι γεννήσεις παιδιών, σύμφωνα με την ίδια πηγή, μειώνονται https://www.statistics.gr/el/statistics/-/publication/SPO03/- με το Δήμο Σερβίων, όπως και την Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας να βρίσκεται στο κόκκινο με 2,4 θανάτους ανά γέννηση και αρνητικό φυσικό ισοζύγιο.
Και φυσικά μειώνεται και το μαθητικό δυναμικό. Η συζητούμενη συγχώνευση του 1ου και 2ου Δημοτικού Σχολείου έφτασε μέχρι τη Βουλή. Η τοπική κοινωνία, οι γονείς και το Δημοτικό Συμβούλιο αντιδρούν στη συγχώνευση και δικαίως (Πηγή: Kozani.tv Παρέμβαση Πάρι Κουκουλόπουλου για τη συγχώνευση 1ου & 2ου Δημοτικού Σχολείου Σερβίων 21/07/2025 https://kozani.tv/index.php/123551).
Όταν φεύγουν οι δουλειές, φεύγουν και οι οικογένειες.
Οι αιτίες για την πληθυσμιακή μείωση στην περιοχή μας είναι γνωστές: υπογεννητικότητα, πληθυσμιακή γήρανση, μετανάστευση, ενώ η τοπική οικονομία πλήττεται από την απολιγνιτοποίηση με εκτιμώμενες απώλειες έως 11.000 θέσεων εργασίας στη Δυτική Μακεδονία, σύμφωνα με το ΣΔΑΜ όπως αποτυπώνεται από το Κοινό Κέντρο Ερευνών της Ευρωπαϊκής Επιτροπής το 2023 (Πηγή: Monitoring the SDGs in Western Macedonia, https://publications.jrc.ec.europa.eu/repository/bitstream/JRC134405/JRC134405_01.pdf )
Στο δια ταύτα:
Το φαινόμενο δεν είναι μόνο αριθμητικό, είναι βαθιά κοινωνικό. Η μείωση του μαθητικού πληθυσμού συνδέεται με τη συρρίκνωση της οικονομικής δραστηριότητας και την αποδυνάμωση του κοινωνικού ιστού. Αν δεν υπάρξουν συντονισμένες παρεμβάσεις από την πολιτεία, κίνητρα για την εγκατάσταση νέων οικογενειών, επενδύσεις, και το κυριότερο νέες θέσεις εργασίας, ο φαύλος κύκλος θα συνεχιστεί. Και τότε, το «Αγάπη μου, συρρίκνωσα τα σχολειά» θα πάψει να είναι ευφυολόγημα και θα γίνει τίτλος του ίδιου μας του αύριο.
