Η ακύρωση των αδειών τριών μη κρατικών πανεπιστημίων από το Γ΄ Τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας αποκαλύπτει τι συμβαίνει όταν μια κυβέρνηση αντιμετωπίζει τους θεσμούς και τους κανόνες ως εμπόδια που πρέπει κάθε φορά να προσαρμόζονται στην πολιτική της στόχευση.
Στην περίπτωση των ιδιωτικών πανεπιστημιακών παραρτημάτων , η κυβερνητική
επιδίωξη ήταν να προσχωρήσει άρον – άρον στην ψήφιση ενός νόμου που θα
"έφερνε" στη χώρα το Harvard και το Yale (!!) ως απόδειξη του ακαταμάχητου
μεταρρυθμιστικού της οίστρου, κλείνοντας ταυτόχρονα το μάτι σε συγκεκριμένα
ιδιωτικά κολλέγια να ενδυθούν πανεπιστημιακό μανδύα.
Η κυβέρνηση προπαγάνδιζε τότε ότι θα θεσμοθετούσε μη κερδοσκοπικά
παραρτήματα ξένων πανεπιστημίων και θα διασφάλιζε την ποιότητα των
προγραμμάτων σπουδών σε σύγχρονες κτιριακές υποδομές μέσα από αυστηρό
πλαίσιο και ελέγχους.
Ο νόμος αυτός, που ήταν εξαρχής επιμελημένα πρόχειρος σε κρίσιμες διατάξεις
του, τροποποιήθηκε επανειλημμένα, με αλλαγές που χαλάρωναν τις προϋποθέσεις
και προσάρμοζαν «κατάλληλα» ακόμη και διαδικασίες που βρίσκονταν ήδη σε
εξέλιξη.
Στη συζήτηση του νόμου στη Βουλή, τον Μάρτιο του 2024, το ΠΑΣΟΚ είχε αναδείξει
ότι ο χαρακτηρισμός των Ν.Π.Π.Ε ως μη κερδοσκοπικών, ήταν εξόφθαλμα
προσχηματικός και είχαμε προειδοποιήσει για τα κενά του πλαισίου αδειοδότησης.
Όταν ο καθηγητής Διοικητικού Δικαίου της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ, Πάνος
Λαζαράτος, έφερε στο φως σοβαρά ζητήματα σχετικά με τη διαδικασία
αδειοδότησης και πιστοποίησης, τα μεταφέραμε στον κοινοβουλευτικό έλεγχο. Με
αλλεπάλληλες παρεμβάσεις και ερωτήσεις στη Βουλή ζητήσαμε τον ουσιαστικό
έλεγχο των προϋποθέσεων λειτουργίας, την αμεροληψία κατά την αξιολόγηση, την
ύπαρξη συγκεκριμένων ποιοτικών και ποσοτικών κριτηρίων για την πιστοποίηση
των προγραμμάτων σπουδών και την κτιριολογική πληρότητα. Όλα όσα δηλαδή
εντοπίζονται ως κρίσιμα ζητήματα που οδήγησαν στην πρόσφατη απόφαση του Γ΄
Τμήματος του Συμβουλίου της Επικρατείας.
Δεν ήταν καθόλου τυχαία, ούτε αθώα η επιλογή της κυβέρνησης να μην απαντήσει
καν στα ερωτήματα, ούτε να προσκομίσει στη Βουλή τα σχετικά έγγραφα που
αιτηθήκαμε.
Σήμερα η κυβέρνηση είναι βαθιά εκτεθειμένη με σοβαρότατες πολιτικές ευθύνες.
Πρώτα απ’ όλα απέναντι σε όσους εμπιστεύθηκαν τις διαβεβαιώσεις της,
κατέβαλαν δίδακτρα, έκαναν τον οικογενειακό τους προγραμματισμό και ξεκίνησαν
τις σπουδές τους σε ιδρύματα στα οποία το ίδιο το κράτος είχε χορηγήσει άδεια
λειτουργίας.
Δεν αρκεί να διαβεβαιώνει η κυβέρνηση ότι «δεν θα χαθεί το ακαδημαϊκό έτος».
Οφείλει να εξηγήσει πώς, με θεσμικό και νόμιμο τρόπο, μπορεί να γίνει αυτό, χωρίς
να βάζει σε νέες περιπέτειες τα παιδιά και τις οικογένειές τους.
Γιατί είναι η ίδια κυβέρνηση που υποσχέθηκε τάξη, αυστηρή εποπτεία και υψηλή
ποιότητα· εν τέλει, κατάφερε να δημιουργήσει αβεβαιότητα για τους φοιτητές,
ερωτήματα για τις αδειοδοτήσεις και αμφιβολίες για την αξιοπιστία των ίδιων των
κρατικών ελέγχων.
Για μία ακόμη φορά, με τις πράξεις και τις παραλείψεις της, ενίσχυσε την κρίση
αξιοπιστίας της πολιτικής και των θεσμών.
Το ΠΑΣΟΚ έχει καταθέσει μια καθαρή πρόταση: αναθεώρηση του άρθρου 16 για
ένα ισχυρό δημόσιο πανεπιστήμιο και δυνατότητα ίδρυσης μη κρατικών,
αποκλειστικά μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων, με ενιαία και αυστηρά
ακαδημαϊκά κριτήρια, πραγματική εποπτεία και ισχυρές εγγυήσεις ποιότητας.
Αυτός είναι ο θεσμικά καθαρός δρόμος.
Δεν θα επιτρέψουμε να οδηγηθεί η χώρα σε μια ανεξέλεγκτη αγορά πτυχίων. Η
πραγματική πρόκληση είναι να δημιουργήσουμε ένα σύστημα ανώτατης
εκπαίδευσης στο οποίο δημόσια και μη κρατικά, μη κερδοσκοπικά ιδρύματα θα
υπόκεινται σε αυστηρούς και ενιαίους κανόνες ποιότητας, διαφάνειας και
λογοδοσίας.
Γιατί η συστηματική παράκαμψη ή προσαρμογή των κανόνων στις ανάγκες της
εξουσίας διαμορφώνει σταδιακά μια κοινωνική κουλτούρα όπου οι κανόνες παύουν
να αποτελούν κοινό σημείο αναφοράς.
Και τότε γίνεται πρόβλημα Δημοκρατίας.
Η χώρα χρειάζεται επειγόντως αλλαγή πολιτικής κατεύθυνσης.
Μια αλλαγή πολιτικού παραδείγματος όπου οι θεσμοί και οι κανόνες θα είναι
ισχυρότεροι από τις εκάστοτε κυβερνητικές επιδιώξεις, η νομοθέτηση θα υπηρετεί
το δημόσιο συμφέρον και η Πολιτική θα επανακτήσει την αξιοπιστία της στα μάτια
των πολιτών.
Στέφανος Παραστατίδης
Βουλευτή Κιλκίς ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής
