Δήμος Σερβίων: Η σιωπηλή πληθυσμιακή κατάρρευση που δεν βλέπουμε

Του Γεώργιου Δαλαγιώργου
Τα τελευταία χρόνια ακούμε συχνά ότι «ο πληθυσμός μειώνεται παντού».

Στην περίπτωση όμως του Δήμου Σερβίων δεν μιλάμε απλώς για μια γενική τάση, αλλά για μια βαθιά και επικίνδυνη δημογραφική κατάρρευση, που απειλεί την ίδια την ύπαρξη πολλών κοινοτήτων.

Τα επίσημα στοιχεία των απογραφών είναι αμείλικτα:
το 2011 ο Δήμος Σερβίων είχε 11.408 κατοίκους, ενώ το 2021 μόλις 9.467.
Μέσα σε δέκα χρόνια χάθηκαν 1.941 άνθρωποι, δηλαδή το 17% του πληθυσμού. Πρόκειται για απώλεια που δεν μπορεί να θεωρηθεί ούτε φυσιολογική ούτε αναστρέψιμη από μόνη της.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα πίσω από τους αριθμούς.
Η μείωση δεν κατανέμεται ομοιόμορφα. Αντίθετα, δεκάδες μικροί οικισμοί βιώνουν πραγματική δημογραφική αποσύνθεση. Χωριά με 50, 60 ή 70 κατοίκους γερνούν, αδειάζουν, σβήνουν αθόρυβα από τον χάρτη.

Ενδεικτικά ποσοστά μείωσης πληθυσμού

Οικισμός | 2011 | 2021 | Μεταβολή
Σέρβια | 3.508 | 2.675 | –23,7%
Πολύρραχο | 159 | 63 | –60,4%
Φρούριο | 51 | 31 | –39,2%
Λαζαράδες | 95 | 71 | –25,3%
Κουβούκλια | 27 | 20 | –25,9%
Προσήλιο | 129 | 100 | –22,5%
Λάβα | 558 | 497 | –10,9%
Ίμερα | 160 | 105 | –34,4%
Λεύκαρα | 228 | 144 | –36,8%

Η εξέλιξη αυτή είναι κυρίως το αποτέλεσμα χρόνιων πολιτικών και κοινωνικών επιλογών που αποδυνάμωσαν δημογραφικά την περιοχή, ωθώντας τους δημότες στη μετανάστευση, επιταχύνοντας τη γήρανση του πληθυσμού και οδηγώντας στην εξαφάνιση νέων οικογενειών και γεννήσεων σχεδόν σε όλους τους οικισμούς.

Το πιο επικίνδυνο στοιχείο είναι ότι αυτή η κατάρρευση συχνά κρύβεται πίσω από έναν συνολικό αριθμό. Όμως ένας Δήμος δεν είναι μόνο ο κεντρικός του οικισμός. Είναι και τα χωριά του, η ύπαιθρος, οι κοινότητες που διατηρούν ζωντανή την τοπική ταυτότητα και την παραγωγή. Όταν αυτές καταρρέουν, καταρρέει σταδιακά και ολόκληρος ο Δήμος.

Αν η σημερινή τάση συνεχιστεί, μέσα στις επόμενες δύο δεκαετίες ο Δήμος Σερβίων κινδυνεύει να χάσει ακόμη ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού του, με οικισμούς που θα υπάρχουν μόνο στα χαρτιά και υπηρεσίες που δεν θα μπορούν να λειτουργήσουν.

Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι αν υπάρχει πρόβλημα. Το πρόβλημα υπάρχει και είναι ήδη εδώ.
Το ερώτημα είναι αν θα συνεχίσουμε να το αντιμετωπίζουμε ως μια «φυσική εξέλιξη» ή αν θα το δούμε ως πολιτική και κοινωνική πρόκληση που απαιτεί άμεση δράση.

Η δημογραφική κατάρρευση δεν ανατρέπεται με ευχές ούτε με γενικόλογες διακηρύξεις. Χρειάζεται σχέδιο, τόλμη και στοχευμένες πολιτικές, ώστε να κρατηθούν νέοι άνθρωποι στον τόπο και να επιστρέψουν όσοι μπορούν.

Γιατί αν χαθεί ο πληθυσμός, δεν χάνουμε μόνο αριθμούς.
Χάνουμε σχολεία, χωριά, οικονομία, μνήμη και, τελικά, το ίδιο το μέλλον του τόπου μας.

Σέρβια, 13/01/2026

Γεώργιος Δαλαγιώργος
Πρόεδρος Συνταξιούχων ΟΤΑ
Γενικός Γραμματέας Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Συνταξιούχων ΟΤΑ
Κάτοικος Σερβίων